De kerkenraad zette echter door, waardoor de kerkelijke gemeente te maken kreeg met een flinke financiële last. Gedurende de bouw kon in het oude kerkje gekerkt worden (dat stond meer naar voren dan de plaats waar de nieuwe kerk kwam). De eerste steen werd op 18 augustus 1919 onder grote belangstelling door ds. Feenstra gelegd. De aannnemer ging echter failliet waardoor de arbeiders geen loon uitbetaald kregen en dus een paar dagen gingen staken, want voor niks ging de zon op. De kerk werd echter ondanks alles voltooid, de oude kerk gesloopt en het materiaal voor fl. 780 verkocht. Dat was mooi meegenomen!Op 14 april 1920 werd in aanwezigheid van onder meer B en W van de gemeente Harenkarspel en Sint Maarten de nieuwe kerk in gebruik genomen. Ds. Feenstra hield een toespraak naar aanleiding van Psalm 22, een bede om hulp. De predikant vertrok per12 juni 1921 naar Scheveningen.

Moeiten…

Uit Drachten kwam als zijn opvolger kandidaat P. van der Sluis (1887-1973) naar Dirkshorn. Weer een kandidaat dus. Vier jaar was hij aan de kerk van Dirkshorn verbonden. Intrede deed hij op 5 maart 1922, en per 3 januari 1926 vertrok hij naar het Groningse Onstwedde. Bijna was de kerk van Dirkshorn door zijn verhuizing in een rechtszaak beland, want de verhuiswagen raakte defect en de verhuizer wilde geld zien. Een dreigement met de rechter was voor de kerk voldoende met fl. 15 over de brug te komen.

Ondertussen moest ook het orgel worden gereviseerd en bovendien kostte de aansluiting op het elektriciteitsnet veel meer dan de kerkenraad tevoren berekend had. Kortom, net als in vroeger jaren ten tijde van de kerkbouw raakte de kerk steeds verder in de schulden. De crisisjaren braken aan; de schuldenthermometer stond inmiddels op fl. 23.000. Weliswaar kwam er een erfenis van fl. 3.000 en ook leverde ds. B. Bouma (1899-1988), tussen 1926 en 1933 (zijn komst en vertrek) tien procent van zijn traktement in, tóch ontving men van het Provinciaal Kerkelijk Crisiscomité het advies voorlopig geen eigen predikant te beroepen. Dat was weer preeklezen geblazen, tenzij de predikanten van Krabbendam en Noord-Scharwoude op een zondag eens langskwamen.

Pas drie jaar later, op 29 november 1936, kon kandidaat S. Greving (1907-1973) uit Harlingen als predikant in het ambt bevestigd worden. Maar deze bleef dan ook ongeveer tien jaar, eerst bijna een jaar als hulppredikant voor fl. 25 per week, en vanaf 29 november 1936 als ‘echte’ predikant. Ook voor Greving was Dirkshorn zijn eerste gemeentel Greving stond daar dus gedurende de Tweede Wereldoorlog.

Een financiële aderlating onderging de kerk van Dirkshorn toen op 20 maart 1938 de ‘Gereformeerde Kerk te Schagen e.o.‘ geïnstitueerd werd, en twintig leden van Dirkshorn naar die kerk overgeschreven werden, omdat zij op het territoir van die kerk woonachtig waren. Dat was financieel gezien voor Dirkshorn een tegenvaller (de kerk moest in het vervolg hun bijdragen missen), maar de uitbreiding van de Gereformeerde Kerk zal de broeders vast en zeker ook verblijd hebben.

Oorlog.

Al in de eerste dagen van de Tweede Wereldoorlog stierf gemeentelid Cobus Corbijn door oorlogshandelingen; kort daarna kwamen ook veel onderduikers richting Dirkshorn en omgeving. Om de kerkdiensten zoveel mogelijk ongestoord te kunnen bijwonen had de kerkenraad een waarschuwingssysteem bedacht. In de tuin van de kosterswoning naast de kerk zat iemand op de uitkijk; bij onraad drukte deze op een knop waardoor op de orgelgalerij (de zitplaats van de onderduikers) een lampje ging branden. Gelukkig hoefde het nooit gebruikt te worden.

Wat wél nodig was maar niet beschikbaar, was brandstof; de kerkdiensten werden ’s winters dus in een oude kerk gehouden. Op 19 maart 1942 kon echter ondanks alles het 75-jarig bestaan van de Gereformeerde Kerk te Dirkshorn worden herdacht. De predikant hield een feestrede naar aanleiding van Psalm 77:31: ‘Gij zult mijn grootheid vermeerderen, en mij rondom vertroosten’.

Het verzet tegen de Duitsers werd ‘een enerverende sport’ om zoveel mogelijk afbreuk aan de bezettende macht te doen: ‘Een groot deel van de gemeente hielp mee, hoewel we ons langzamerhand bewust werden, welke gevaren er aan verbonden waren’, schreef ds. Greving later.

Nog voor de oorlog ten einde was ontstond ook in Dirkshorn de Vrijmaking, ‘die een zware wissel trok op de gemeente’. In Dirkshorn ontstond op 14 maart 1948 een vrijgemaakte kerk, die dat jaar achtendertig leden telde en in de oude christelijke school te Stroet bijeenkwam. De kerk groeide niet en werd in 1962 opgeheven.

Ook van belang was het feit dat de kerk in 1948 een nieuw orgel kreeg, voorzien van een windmotor, waardoor de orgeltrapper, Jan Mantel, overbodig werd. De broeder had zich maar liefst 25 jaar lang in het zweet gewerkt om voldoende lucht langs de pijpen te krijgen. Predikant was sinds 1946 ds. P. van der Sluis, die voor de tweede keer aan de kerk van Dirkshorn verbonden werd en daar tot 1950 stond.

Opmerkelijk is dat al in 1957 wéér een nieuw orgel werd aangeschaft. Predikant was toen ds. G.W.H. Peddemors (1926-2011), die in 1951 ds. J. van Reeven (1928-1985) opvolgde. Ds. Peddemors reisde met enkele gemeenteleden naar Bergen op Zoom waar een orgel te koop stond. Eenmaal in Dirkshorn afgeleverd bleek het orgel te groot voor de kerk. De timmerman heeft toen de galerij aangepast, zodat het orgel toch nog geplaatst kon worden; ‘een verbouwing die nog meer kostte dan het hele orgel’, zo herinnerde ds. Peddemors zich later. In 1958 vertrok hij naar Heerde.

Tijdens het zesjarige predikantschap van ds. T.W. Penning (1929-2002) – per 7 augustus 1960 als kandidaat vanuit Honselersdijk naar Dirkshorn gekomen – werd in 1963 voor fl. 80.000 het verenigingsgebouw ’t Centrum geopend. Ruimte in overvloed voor de kerkelijke verenigingen en de clubs en voor andere activiteiten.

De kerk na 100 jaar.

Ds. Penning deed van eind 1963 tot halverwege 1964 dienst als legerpredikant, kwam dat jaar weer in Dirkshorn terug en vertrok in maart 1966 naar Zoetermeer. Net na zijn vertrek vierde de kerk van Dirkshorn haar honderdjarig bestaan. De heer D. Houter hield toen een interessante toespraak over de geschiedenis van de kerk van Dirkshorn, die in 1967 onder de titel ‘Uw werk behouden’ in brochurevorm werd uitgegeven.

In juni 1969 kon de nieuwe predikant ds. P. van Dijk (die op 1 juni 1969 als kandidaat uit Rotterdam intrede deed in Dirkshorn), de nieuwgebouwde pastorie aan de Raadhuisstraat 107 betrekken. Op 23 september 1973 nam hij afscheid van Dirkshorn. De gedenkboeken vertellen dat zijn gehoorproblemen hem wel eens parten speelden op de catechisaties. ‘Van Dijk had zelf ook wel in de gaten dat de jeugd zijn lichte handicap keihard uitbuitte. Het kleine vuurtje hoor ik niet, zei hij eens, ik heb het pas in de gaten als het een grote brand is’. Toen een van de broeders er bij ging zitten, ‘gewoon om rust uit te stralen’, ging het een stuk beter.

Net vóór de oliecrisis in 1973 kreeg de kerk een nieuwe centrale verwarming; de oude oliegestookte kachels konden de kerk uit. Twee jaar eerder had de kerk van Dirkshorn een eigen kerkblad gekregen, De Schakel. Ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan daarvan werd in 2011 een herdenkingsnummer uitgegeven.

In 1979, kreeg de kerk van Dirkshorn voor de derde maal een nieuw orgel. Dat was nog net tijdens het predikantschap van ds. A. Pietersma, die op 6 maart 1975 als kandidaat uit Kampen intrede deed; op 24 juni 1979 vertrok hij naar Veenendaal. Tijdens zijn predikantschap werden de eerste gezamenlijke kerkdiensten met de Hervormde Gemeente gehouden, in het kader van het Samen-op-Weg-proces.

En verder…

Tussen 1980 en de opheffing van de Gereformeerde Kerk te Dirkshorn deden in deze kerk nog de volgende predikanten dienst:

Ds. J. Verschoof (deed als kandidaat uit Haarlem op 29 juni 1980 intrede en vertrok in juni 1984 als legerpredikant). Tijdens zijn predikantschap onderging de kerk van Dirkshorn een ingrijpende restauratie. De paardenstal achter de kerk, ooit ten behoeve van de per paard en wagen naar de kerk komende kerkgangers opgetuigd, werd toen afgebroken; een parkeerplaats voor auto’s kwam er voor in de plaats. Een jaar later ging ook de kleine kosterswoning, voor de kerk, tegen de vlakte.

Ds. J.P. Strietman deed op 20 oktober 1985 (als kandidaat uit Amstelveen naar Dirkshorn gekomen) intrede en was tot 3 juli 1988 aan deze kerk verbonden. Hij vertrok toen naar de Gereformeerde Kerk in het Groningse Wagenborgen.

Ds. J. Timmerman deed (als kandidaat uit Dirkshorn) op 3 augustus 1990 intrede in de kerk van zijn woonplaats en was tot 8 juli 1995 aan deze kerk verbonden. Tijdens zijn predikantschap werd de kindernevendienst ingevoerd en nog steeds draaiden de jeugdclubs op volle toeren. ‘De al jaren gemengde GJV heeft een belangrijke sociale functie met ’t Centrum als epicentrum en de jaarlijkse uitwisseling en vakantie als hoogtepunten’. Hoewel slechts enkele gezamenlijke diensten met de hervormden gehouden werden, leidde de oprichting van de ‘Raad van Kerken Harenkarspel’ in 1993 onder andere tot een jaarlijkse oecumenische dienst met de Rooms-Katholieke Parochie H. Jacobus de Meerdere in Tuitjenhorn. Volgens ds. Timmerman ‘groeide de gemeente van geslotenheid en hang naar behoud naar openheid en acceptatie van (geloofs-) diversiteit’.

Ds. mevr. A.J. Snier deed op 21 april 1996 als kandidaat uit Den Haag intrede in Dirkshorn. Op 13 februari 2000 vertrok zij naar Delden. Ze was de eerste vrouwelijke predikant van Dirkshorn en ook na haar kwamen vrouwelijke predikanten op de Dirkhornse kansel.

Ds. mevr. L.I. Nagelkerke-Van Wieringen deed op 22 december 2002 als kandidaat uit Amsterdam intrede. Op 30 augustus 2009 vertrok zij naar Mijdrecht. In 2004 vond de landelijke fusie plaats tussen de Gereformeerde Kerken, de Nederlandse Hervormde Kerk en de Evangelisch-Lutherse kerk in het Koninkrijk der Nederlanden, die sindsdien de Protestantse kerk in Nederland vormen. Ook in Dirkshorn kwam het SoW-proces meer en meer op gang. Al enkele jaren ging het ledental van de kerk te Dirkshorn naar beneden. De met de hervormden gevormde ‘Commissie Toekomst’ vroeg – met het oog op eventuele verkoop – het ‘Kantoor der Kerkelijke Goederen’ (KKG) de drie kerkgebouwen van hervormden en gereformeerden te taxeren.

Vanaf 6 mei 2012 tot aan de sluiting van de gereformeerde kerk aan de Raadhuisstraat was ds. mevr. Y. van Benthem-De Ridder aan de kerk van Dirkshorn verbonden. Ze kwam in 2012 als kandidaat van Luttelgeest naar Dirkshorn. De kerk was toen enkele jaren vacant geweest. Tijdens haar predikantschap federeerden de Hervormde Gemeente Warmenhuizen-Harenkarspel en de Gereformeerde Kerk van Dirkshorn. De fusie tot Protestantse Gemeente zal in september 2017 zijn beslag krijgen.